Zgoda małżonka na sprzedaż nieruchomości to jeden z najważniejszych przepisów dotyczących majątku wspólnego. Gdy małżonkowie mają wspólność majątkową, niektóre ważne decyzje majątkowe wymagają zgody obojga. Dotyczy to przede wszystkim mieszkań, domów i działek. Wyjaśniamy, kiedy zgoda jest potrzebna i jak ją wyrazić. To ogólne informacje – szczegóły warto omówić z notariuszem.
Które czynności jej wymagają
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymienia czynności, które wymagają zgody drugiego małżonka. Należą do nich sprzedaż, obciążenie i odpłatne nabycie nieruchomości, sprzedaż i nabycie prawa, dzięki któremu korzysta się z mieszkania lub domu, zbycie lub wydzierżawienie gospodarstwa rolnego i przedsiębiorstwa, a także darowizny z majątku wspólnego – poza drobnymi, zwyczajowo przyjętymi.
Majątek wspólny i osobisty
Zgoda dotyczy tylko majątku wspólnego. Jeśli mieszkanie należy do majątku osobistego jednego z małżonków – bo kupił je przed ślubem albo dostał w spadku czy darowiźnie – może je sprzedać samodzielnie. Przeczytajcie o majątku osobistym małżonka i o mieszkaniu kupionym przed ślubem.
Także przy zakupie
Wiele osób nie wie, że zgoda jest potrzebna także przy odpłatnym nabyciu nieruchomości do majątku wspólnego. Dlatego przy zakupie mieszkania notariusz zwykle prosi o obecność obojga małżonków albo o zgodę drugiego. Ułatwia to też późniejsze formalności przy kredycie. Przeczytajcie o kredycie hipotecznym po ślubie.
Forma zgody
Zgoda powinna mieć taką samą formę, jak sama czynność. Ponieważ sprzedaż nieruchomości wymaga aktu notarialnego, zgoda małżonka też zwykle musi być wyrażona przed notariuszem – podczas podpisywania umowy albo w osobnym akcie. Zapytajcie notariusza, jakie dokumenty przygotować.
Umowa bez zgody
Jeśli umowę zawarto bez wymaganej zgody, jej ważność zależy od tego, czy drugi małżonek ją później potwierdzi. Druga strona umowy może wyznaczyć termin na potwierdzenie – po jego upływie przestaje być związana umową. Jednostronna czynność bez zgody, na przykład zrzeczenie się prawa, jest nieważna.
Zgoda sądu
Gdy małżonek odmawia zgody albo nie da się z nim porozumieć, na przykład z powodu długiego wyjazdu czy choroby, drugi małżonek może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności. Sąd ocenia, czy wymaga tego dobro rodziny. Przeczytajcie o prawach i obowiązkach małżonków.
Pełnomocnictwo
Jeśli jedno z was nie może być u notariusza, może udzielić drugiemu pełnomocnictwa – także w formie aktu notarialnego, gdy dotyczy nieruchomości. Pełnomocnictwo powinno dokładnie opisywać, jakiej czynności dotyczy. Przeczytajcie o pełnomocnictwie dla małżonka.
Rozdzielność majątkowa
Przy rozdzielności majątkowej każdy z małżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem i nie potrzebuje zgody drugiego na sprzedaż swojej nieruchomości. Jeśli jednak nieruchomość należy do was obojga jako współwłaścicieli, umowę podpisujecie wspólnie. Przeczytajcie o rozdzielności majątkowej i o wspólności majątkowej.
Najczęstsze pytania
Czy sprzedaż mieszkania z majątku wspólnego wymaga zgody małżonka?
Tak, przy wspólności majątkowej potrzebna jest zgoda drugiego małżonka.
Czy mieszkanie kupione przed ślubem można sprzedać samodzielnie?
Tak, jeśli należy do majątku osobistego.
Co zrobić, gdy małżonek odmawia zgody?
Można zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności.