Majątek osobisty małżonka to wszystko, co mimo ślubu i wspólności majątkowej należy tylko do jednego z małżonków. Wiele osób jest przekonanych, że po ślubie wszystko staje się wspólne – tymczasem prawo przewiduje sporo wyjątków. Ich znajomość pomaga uniknąć nieporozumień i sporów w przyszłości. Przedstawiamy najważniejsze zasady. To ogólne informacje, a nie porada prawna.
Co należy do majątku osobistego
- rzeczy i prawa nabyte przed ślubem,
- spadki, zapisy i darowizny, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej,
- przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego małżonka,
- prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
- odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia i zadośćuczynienia,
- nagrody za osobiste osiągnięcia,
- prawa autorskie i podobne,
- rzeczy nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.
Rzeczy sprzed ślubu
Mieszkanie, samochód czy oszczędności, które mieliście przed ślubem, pozostają waszym majątkiem osobistym. Nie zmienia tego wspólne korzystanie z nich ani zamieszkanie razem. Jeśli chcecie, by stały się wspólne, potrzebna jest umowa u notariusza. Więcej przeczytacie w artykule o rozszerzeniu wspólności majątkowej.
Spadki i darowizny
Spadek czy darowizna otrzymane w czasie małżeństwa co do zasady należą tylko do osoby, która je otrzymała. Darczyńca może jednak postanowić, że darowizna trafia do majątku wspólnego – na przykład gdy rodzice dają pieniądze obojgu małżonkom na mieszkanie. Warto to jasno zapisać w umowie. Więcej przeczytacie w artykule o darowiźnie od rodziców a majątku wspólnym.
Wynagrodzenie
Wynagrodzenie za pracę po wypłaceniu wchodzi do majątku wspólnego. Do majątku osobistego należy jedynie samo prawo do wynagrodzenia, zanim zostanie wypłacone. Podobnie dochody z majątku osobistego, na przykład czynsz z mieszkania sprzed ślubu, co do zasady wchodzą do majątku wspólnego. Więcej przeczytacie w artykule o wspólności majątkowej małżeńskiej.
Zamiana majątku osobistego
Jeśli sprzedacie mieszkanie sprzed ślubu i za te pieniądze kupicie inne, nowe mieszkanie co do zasady również należy do majątku osobistego. Tu bardzo ważne są dokumenty – trzeba móc wykazać, skąd pochodziły pieniądze. Przy zakupie nieruchomości warto, by w akcie notarialnym znalazło się oświadczenie, że zakup nastąpił ze środków osobistych, potwierdzone przez drugiego małżonka.
Rozliczenie nakładów
Gdy z majątku wspólnego finansowany jest remont mieszkania należącego do jednego z małżonków, przy ustaniu wspólności może dojść do rozliczenia takich nakładów. Podobnie w drugą stronę. Dlatego warto zachować faktury i potwierdzenia przelewów. Więcej przeczytacie w artykule o prawach i obowiązkach małżonków.
Długi a majątek osobisty
Wierzyciel jednego z małżonków co do zasady może dochodzić należności z jego majątku osobistego, a w określonych przypadkach także z majątku wspólnego. Długi sprzed ślubu obciążają przede wszystkim majątek osobisty dłużnika. Więcej przeczytacie w artykule o długach sprzed ślubu.
Jak uniknąć sporów
Zachowujcie dokumenty: umowy, akty notarialne, potwierdzenia przelewów i darowizn. Przy większych wydatkach zapisujcie, z jakich pieniędzy zostały pokryte. Rozważcie rozmowę z notariuszem o umowie majątkowej. Więcej przeczytacie w artykule o intercyzie.
Najczęstsze pytania
Czy mieszkanie kupione przed ślubem jest wspólne?
Nie, pozostaje majątkiem osobistym, chyba że małżonkowie zawrą umowę o rozszerzenie wspólności.
Czy spadek należy do obojga małżonków?
Co do zasady nie – należy do osoby, która go otrzymała, chyba że spadkodawca postanowił inaczej.
Czy wynagrodzenie jest majątkiem osobistym?
Po wypłaceniu wchodzi do majątku wspólnego.