Darowizna między małżonkami to przekazanie przez jednego z małżonków części jego majątku drugiemu – na przykład pieniędzy, udziału w mieszkaniu czy samochodu. Może dotyczyć majątku osobistego, a w pewnych sytuacjach także przeniesienia rzeczy z majątku wspólnego do majątku osobistego jednego z małżonków. Przedstawiamy najważniejsze zasady i kwestie podatkowe. To ogólne informacje, a nie porada prawna ani podatkowa.
Kiedy darowizna ma sens
- gdy jedno z małżonków chce przekazać drugiemu udział w mieszkaniu sprzed ślubu,
- gdy małżonkowie chcą zabezpieczyć jedno z nich na przyszłość,
- przy porządkowaniu spraw majątkowych, na przykład przed założeniem firmy,
- gdy chcą wyrównać wkład w majątek przy rozdzielności majątkowej.
Forma umowy
Darowizna nieruchomości lub udziału w niej zawsze wymaga aktu notarialnego. Przy innych darowiznach oświadczenie darczyńcy powinno mieć formę aktu notarialnego, ale umowa jest ważna także wtedy, gdy darowizna zostanie po prostu wykonana – na przykład pieniądze zostaną przelane. Dla bezpieczeństwa warto spisać choć prostą umowę. Więcej przeczytacie w artykule o majątku osobistym małżonka.
Zwolnienie z podatku
Małżonek należy do najbliższej rodziny, dla której przewidziano zwolnienie z podatku od spadków i darowizn. Aby z niego skorzystać, co do zasady trzeba zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od jej otrzymania. Zgłoszenia nie trzeba składać, gdy darowiznę zawarto w formie aktu notarialnego. Sprawdźcie aktualne zasady na stronie urzędu skarbowego.
Pieniądze tylko przelewem
Przy darowiźnie pieniędzy warunkiem zwolnienia z podatku jest udokumentowanie ich otrzymania przelewem na rachunek bankowy obdarowanego lub przekazem pocztowym. Gotówka przekazana z ręki do ręki może pozbawić prawa do zwolnienia. W tytule przelewu warto wpisać, że chodzi o darowiznę. Więcej przeczytacie w artykule o prezentach ślubnych a podatku.
Darowizna a wspólność majątkowa
Gdy małżonkowie mają wspólność majątkową, darowizna rzeczy z majątku osobistego jednego z nich na rzecz drugiego trafia do majątku osobistego obdarowanego, chyba że strony postanowią inaczej. Darowizna z majątku wspólnego na rzecz jednego z małżonków wymaga zgody drugiego, co zwykle oznacza, że oboje biorą udział w umowie. Więcej przeczytacie w artykule o wspólności majątkowej.
Odwołanie darowizny
Darowiznę można odwołać, jeśli obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy rażącej niewdzięczności. Prawo określa terminy i warunki takiego odwołania. Sam rozwód nie powoduje automatycznie zwrotu darowizny. Przy dużych darowiznach warto omówić te kwestie z prawnikiem.
Darowizna a kredyt i wierzyciele
Darowizna majątku w sytuacji, gdy darczyńca ma długi, może zostać zakwestionowana przez wierzycieli. Przy kredycie hipotecznym przeniesienie udziału w nieruchomości może wymagać zgody banku. Zapytajcie bank przed podpisaniem umowy. Więcej przeczytacie w artykule o kredycie hipotecznym po ślubie.
Kiedy iść do notariusza
Notariusz jest niezbędny przy darowiźnie nieruchomości, a przy innych darowiznach daje pewność, że umowa jest ważna i dobrze udokumentowana. Wyjaśni też skutki darowizny dla majątku wspólnego i dziedziczenia. Więcej przeczytacie w artykule o dziedziczeniu małżonków.
Najczęstsze pytania
Czy darowizna między małżonkami jest opodatkowana?
Może być zwolniona z podatku, jeśli zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego w terminie, a pieniądze przekazane przelewem.
Czy darowizna mieszkania dla małżonka wymaga notariusza?
Tak, darowizna nieruchomości zawsze wymaga aktu notarialnego.
Czy rozwód unieważnia darowiznę?
Nie automatycznie. Odwołanie darowizny jest możliwe tylko w określonych sytuacjach.