Spadek po małżonku a podatek to temat, o którym trudno myśleć w żałobie, ale warto znać zasady, by nie stracić prawa do zwolnienia. Małżonek należy do najbliższej rodziny, która może odziedziczyć majątek bez podatku. Warunkiem jest jednak zgłoszenie spadku do urzędu skarbowego w określonym terminie. Wyjaśniamy, co wchodzi do spadku, jak działa zwolnienie i o czym pamiętać.
Co wchodzi do spadku?
Ze śmiercią jednego z małżonków ustaje wspólność majątkowa, a połowa majątku wspólnego należy do żyjącego małżonka i nie jest spadkiem. Do spadku wchodzi druga połowa majątku wspólnego oraz majątek osobisty zmarłego. To ważne, bo wpływa na wartość spadku i podział między spadkobierców. Dobrze mieć dokumenty pokazujące, co było wspólne, a co osobiste. Przeczytajcie o spadku w małżeństwie.
Grupa zerowa
Małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo oraz niektórzy inni najbliżsi krewni należą do tak zwanej grupy zerowej. Osoby z tej grupy mogą być całkowicie zwolnione z podatku od spadku, niezależnie od jego wartości. Zwolnienie nie działa jednak automatycznie i wymaga zgłoszenia. Bez zgłoszenia spadek może zostać opodatkowany na zasadach ogólnych. Przeczytajcie o dziedziczeniu małżonków.
Zgłoszenie SD-Z2
Aby skorzystać ze zwolnienia, trzeba złożyć w urzędzie skarbowym formularz SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy. Termin liczy się zwykle od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Źródła różnie opisują, kiedy przy niewielkiej wartości spadku zgłoszenie nie jest potrzebne, dlatego bezpieczniej je złożyć. Formularz można wysłać także przez internet. Przeczytajcie o prezentach ślubnych a podatku.
Dziedziczenie ustawowe
Jeśli zmarły nie zostawił testamentu, dziedziczy się według ustawy, a małżonek dziedziczy razem z dziećmi w częściach równych. Udział małżonka nie może być jednak mniejszy niż jedna czwarta spadku. Gdy nie ma dzieci, małżonek dziedziczy razem z rodzicami i rodzeństwem zmarłego, otrzymując połowę spadku. Zasady te warto poznać wcześniej, by uniknąć zaskoczeń. Przeczytajcie o dziedziczeniu po teściach.
Testament
Testament pozwala ustalić inny podział majątku niż ustawowy, na przykład przekazać więcej małżonkowi. Każdy z małżonków sporządza testament osobno, bo polskie prawo nie przewiduje wspólnego testamentu. Najbliżsi pominięci w testamencie mogą mieć prawo do zachowku. Testament warto spisać zaraz po ślubie, a potem aktualizować. Przeczytajcie o testamencie po ślubie.
Zachowek
Zachowek chroni najbliższych, w tym małżonka, gdy zostali pominięci w testamencie lub otrzymali mniej, niż im przysługuje. To roszczenie pieniężne wobec spadkobierców, a nie udział w spadku. Jego wysokość zależy od udziału, jaki przypadałby z ustawy. Warto znać zasady, by wiedzieć, czego można się domagać. Przeczytajcie o zachowku dla małżonka.
Pieniądze z banku
Część środków z rachunku zmarłego bank może wypłacić poza spadkiem, na przykład na koszty pogrzebu czy z dyspozycji wkładem na wypadek śmierci. Takie wypłaty mają swoje zasady i limity. Warto zapytać w urzędzie skarbowym, czy również je trzeba zgłosić. Bank poinformuje, jakie dokumenty są potrzebne. Przeczytajcie o dostępie do konta małżonka.
To ogólne informacje – terminy i zasady zgłoszenia spadku warto potwierdzić w urzędzie skarbowym lub u doradcy podatkowego.
Najczęstsze pytania
Czy małżonek płaci podatek od spadku?
Nie, jeśli zgłosi spadek na formularzu SD-Z2 w terminie.
Ile czasu jest na zgłoszenie spadku?
Zwykle sześć miesięcy od uprawomocnienia postanowienia lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Czy cały majątek wspólny wchodzi do spadku?
Nie, połowa należy do żyjącego małżonka.