Przysposobienie dziecka małżonka, nazywane potocznie adopcją, to sposób, by nowy małżonek stał się prawnym rodzicem dziecka swojego męża lub żony. Dla wielu rodzin to ważny krok, który potwierdza codzienną więź. To jednak poważna decyzja, która zmienia relacje prawne na całe życie. Podpowiadamy, jak wygląda procedura. To ogólne informacje – w swojej sprawie skonsultujcie się z prawnikiem lub sądem rodzinnym.
Kto może złożyć wniosek
Wniosek składa małżonek, który chce przysposobić dziecko, do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego. Sąd bada, czy przysposobienie jest dla dobra dziecka i czy spełnione są warunki określone w przepisach. Przysposabiający powinien mieć pełną zdolność do czynności prawnych i odpowiednią różnicę wieku w stosunku do dziecka. Przeczytajcie o rodzinie patchworkowej.
Wymagane zgody
- zgoda drugiego małżonka – rodzica dziecka,
- zgoda drugiego rodzica biologicznego, jeśli ma władzę rodzicielską,
- zgoda dziecka, które ukończyło trzynaście lat,
- wysłuchanie młodszego dziecka, jeśli rozumie sytuację,
- w niektórych przypadkach zgody nie potrzeba, na przykład gdy rodzic został pozbawiony władzy.
Zgody wyraża się przed sądem lub w formie przewidzianej przepisami.
Przebieg w sądzie
Sąd wyznacza rozprawę, wysłuchuje małżonków i dziecka, a czasem zasięga opinii specjalistów, na przykład psychologa. Może zbadać, jak wygląda codzienne życie rodziny i relacja dziecka z przysposabiającym. Postępowanie trwa zwykle kilka miesięcy, a jego długość zależy od sądu i sytuacji rodzinnej.
Skutki przysposobienia
Po przysposobieniu dziecko ma wobec przysposabiającego takie same prawa i obowiązki jak dziecko biologiczne: dziedziczy po nim, może dochodzić alimentów i jest objęte jego władzą rodzicielską. Więzi prawne z drugim rodzicem biologicznym i jego rodziną zwykle wygasają, co oznacza też koniec jego obowiązku alimentacyjnego i praw. Przeczytajcie o dziedziczeniu w małżeństwie i o alimentach a nowym ślubie.
Nazwisko dziecka
Przysposobione dziecko zwykle otrzymuje nazwisko takie, jak wspólne dzieci małżonków. Może też zostać sporządzony nowy akt urodzenia, w którym przysposabiający jest wpisany jako rodzic. Szczegóły ustala sąd w postanowieniu. Przeczytajcie o nazwisku dziecka z poprzedniego związku.
Relacje z dziadkami
Przysposobienie zmienia też relacje prawne z rodziną drugiego rodzica biologicznego, w tym z dziadkami. To nie musi oznaczać zerwania kontaktów, ale warto o tym porozmawiać w rodzinie, by dziecko nie straciło bliskich osób. Dobro dziecka jest tu najważniejsze.
Czy warto
Przysposobienie daje dziecku pewność prawną i chroni je na wypadek śmierci rodzica. Nie zawsze jest jednak konieczne – czasem wystarczy testament, pełnomocnictwa i dobra organizacja codziennego życia. Rozważcie wszystkie za i przeciw, zanim złożycie wniosek. Przeczytajcie o testamencie po ślubie.
Rozmowa z dzieckiem
Dziecko powinno wiedzieć, co oznacza przysposobienie, w sposób dopasowany do jego wieku. Starsze dzieci mają prawo do własnego zdania, a ich zgoda jest wymagana. Spokojna rozmowa pomaga uniknąć poczucia, że ktoś decyduje za nie. Przeczytajcie też o przysiędze dla dzieci partnera.
Najczęstsze pytania
Gdzie złożyć wniosek o przysposobienie dziecka małżonka?
Do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego.
Czy potrzebna jest zgoda dziecka?
Tak, jeśli dziecko ukończyło trzynaście lat, a młodsze sąd wysłuchuje.
Czy drugi rodzic biologiczny musi się zgodzić?
Zwykle tak, jeśli ma władzę rodzicielską – są jednak wyjątki określone w przepisach.