Ślub tylko kościelny to małżeństwo zawarte w Kościele bez skutków w prawie cywilnym. W świetle prawa państwowego para nie jest wtedy małżeństwem. Taka sytuacja zdarza się rzadko, a Kościół co do zasady zachęca, by ślub kościelny był jednocześnie ślubem konkordatowym.
Czym różni się od ślubu konkordatowego
Ślub konkordatowy wywołuje skutki religijne i cywilne naraz – urząd stanu cywilnego rejestruje małżeństwo. Ślub wyłącznie kościelny ma znaczenie tylko w Kościele. Nie powstaje akt małżeństwa w urzędzie. Więcej o konkordatowym w artykule ślub konkordatowy.
Kiedy jest możliwy
Duchowny nie może samodzielnie udzielić takiego ślubu. Potrzebna jest zgoda władz kościelnych, które oceniają sytuację indywidualnie. Bywa to rozważane w szczególnych przypadkach, np. gdy zawarcie małżeństwa cywilnego wiązałoby się z poważnymi trudnościami. Szczegóły zawsze trzeba omówić w parafii.
Konsekwencje prawne
- Nie powstaje wspólność majątkowa – każdy zachowuje odrębny majątek.
- Para nie dziedziczy po sobie z ustawy, potrzebny jest testament.
- Nie zmienia się nazwisko w dokumentach.
- Nie można rozliczać się wspólnie z podatku.
- Nie przysługują uprawnienia zarezerwowane dla małżonków, np. niektóre zwolnienia podatkowe przy darowiznach.
Ważne: zanim zdecydujecie się na taki ślub, dokładnie przemyślcie skutki dla majątku, dziedziczenia i dzieci. Warto porozmawiać z prawnikiem lub notariuszem. O dziedziczeniu piszemy w artykule dziedziczenie po ślubie.
Czy można później zawrzeć ślub cywilny
Tak. Para, która wzięła ślub tylko kościelny, może później zawrzeć małżeństwo cywilne w urzędzie stanu cywilnego. Wtedy dopiero powstaje małżeństwo w świetle prawa państwowego. Zobacz ślub cywilny.
Formalności w parafii
Formalności kościelne są podobne jak przy ślubie konkordatowym: nauki przedmałżeńskie, dokumenty, protokół i zapowiedzi. Nie składa się jednak zaświadczenia z urzędu stanu cywilnego. Zobacz dokumenty do ślubu kościelnego.
Ślub cywilny, a potem kościelny
Częstsza jest sytuacja odwrotna: para najpierw bierze ślub cywilny, a po latach ślub kościelny. Wtedy ślub kościelny nie wywołuje już skutków cywilnych, bo małżeństwo istnieje w prawie od dnia ślubu cywilnego. Formalności w parafii obejmują wtedy odpis aktu małżeństwa.
Najczęstsze pytania
Czy ślub tylko kościelny jest ważny w Kościele?
Tak, jeśli został zawarty zgodnie z prawem kanonicznym i za zgodą władz kościelnych.
Czy dzieci z takiego związku mają gorszą sytuację prawną?
Dzieci mają takie same prawa, ale potrzebne jest uznanie ojcostwa, bo nie działa domniemanie wynikające z małżeństwa cywilnego.