Rozdzielność z wyrównaniem dorobków to rodzaj umowy majątkowej, który łączy samodzielność finansową małżonków z poczuciem sprawiedliwości. W czasie małżeństwa każde z was ma swój majątek, ale gdy rozdzielność się skończy, osoba o mniejszym dorobku może żądać wyrównania. To rozwiązanie mniej znane niż zwykła intercyza. To ogólne informacje – szczegóły omówcie z notariuszem.
Czym jest
To odmiana rozdzielności majątkowej zawierana w umowie u notariusza. W trakcie małżeństwa każdy z małżonków zarządza swoim majątkiem i odpowiada za własne długi. Różnica polega na tym, że przy końcu rozdzielności porównuje się, o ile wzrósł majątek każdego z was. Osoba, której majątek wzrósł mniej, może domagać się wyrównania. Przeczytajcie o rozdzielności majątkowej.
Dla kogo
To rozwiązanie dla par, w których jedno zarabia znacznie więcej albo prowadzi firmę, a drugie na przykład zajmuje się domem i dziećmi. Zwykła rozdzielność mogłaby wtedy pozostawić osobę zarabiającą mniej bez zabezpieczenia. Wyrównanie dorobków chroni wkład w rodzinę, który nie zawsze przekłada się na pieniądze. Przeczytajcie o firmie a wspólności majątkowej.
Jak liczy się dorobek
Dorobek to wzrost wartości majątku małżonka od chwili zawarcia umowy. Nie wlicza się do niego co do zasady rzeczy zdobytych przed umową ani tych otrzymanych w spadku lub darowiźnie. Przy obliczaniu bierze się pod uwagę także niektóre darowizny dokonane przez małżonka i nakłady na majątek. Dokładne zasady są w kodeksie rodzinnym, dlatego warto poprosić notariusza o wyjaśnienie na przykładach.
Kiedy można żądać wyrównania
Wyrównania można żądać, gdy rozdzielność się kończy – na przykład w wyniku rozwodu, śmierci małżonka albo zmiany umowy majątkowej. Wtedy porównuje się dorobki obojga i ustala różnicę. Osoba z mniejszym dorobkiem może domagać się wyrównania, zwykle do połowy tej różnicy. Z ważnych powodów sąd może zmniejszyć obowiązek wyrównania.
Zapłata lub przeniesienie prawa
Wyrównanie może nastąpić przez zapłatę pieniędzy albo przeniesienie prawa, na przykład udziału w nieruchomości. Najlepiej, gdy małżonkowie porozumieją się co do formy. Jeśli nie, o sposobie wyrównania decyduje sąd. To ważne przy majątkach składających się głównie z nieruchomości lub udziałów w firmie.
Umowa u notariusza
Rozdzielność z wyrównaniem dorobków zawiera się w formie aktu notarialnego, przed ślubem albo w trakcie małżeństwa. Notariusz wyjaśnia skutki i pomaga dopasować treść do waszej sytuacji. Koszt zależy od taksy notarialnej. Przeczytajcie o intercyzie.
Różnice wobec wspólności
Przy wspólności majątkowej wszystko, co zarabiacie w małżeństwie, jest wspólne i dzieli się zwykle po połowie. Przy rozdzielności z wyrównaniem każde ma swój majątek, a wyrównanie dotyczy tylko różnicy w dorobku. Długi jednego z małżonków nie obciążają w tym czasie majątku drugiego. Przeczytajcie o wspólności majątkowej.
O czym pamiętać
Przechowujcie dokumenty dotyczące swojego majątku z chwili zawarcia umowy, bo ułatwią one później obliczenie dorobku. Informujcie banki i kontrahentów o umowie majątkowej. Wróćcie do umowy przy dużych zmianach w życiu, na przykład zakupie domu lub założeniu firmy. Przeczytajcie o darowiznach między małżonkami.
Najczęstsze pytania
Czy można zawrzeć taką umowę po ślubie?
Tak, umowę majątkową można zawrzeć także w trakcie małżeństwa.
Czy spadek wlicza się do dorobku?
Co do zasady nie, spadki i darowizny nie są częścią dorobku.
Kto decyduje o wysokości wyrównania?
Małżonkowie w porozumieniu, a gdy go brak – sąd.