Podział majątku wspólnego to sprawa, która pojawia się wtedy, gdy kończy się małżeńska wspólność majątkowa, na przykład po rozwodzie, separacji, zawarciu umowy o rozdzielności lub śmierci jednego z małżonków. Od tej chwili rzeczy kupione wspólnie należą do byłych małżonków w częściach, ale wciąż trzeba ustalić, komu co przypadnie. Można to zrobić zgodnie u notariusza albo w sądzie. Wyjaśniamy, jak wygląda podział majątku i ile może kosztować.
Kiedy można go przeprowadzić?
Podział majątku wspólnego jest możliwy dopiero po ustaniu wspólności majątkowej, czyli po rozwodzie, separacji, zawarciu umowy majątkowej lub orzeczeniu rozdzielności przez sąd. Wspólność kończy się także ze śmiercią jednego z małżonków, a wtedy podział łączy się zwykle ze sprawą spadkową. Dopóki trwa wspólność, małżonkowie nie mogą żądać podziału. Po jej ustaniu podziału można dokonać w dowolnym momencie, także po wielu latach. Przeczytajcie o wspólności majątkowej małżeńskiej.
Umowa u notariusza
Gdy byli małżonkowie są zgodni, mogą podzielić majątek w umowie, co zwykle jest szybsze i tańsze niż sprawa sądowa. Jeśli w majątku jest nieruchomość, umowa musi mieć formę aktu notarialnego. W umowie można ustalić, kto otrzymuje mieszkanie, samochód czy oszczędności i czy jedna strona spłaca drugą. Koszt zależy od wartości majątku i taksy notariusza, dlatego warto poprosić o wycenę. Przeczytajcie o kosztach umów u notariusza.
Podział w sądzie i opłaty
Gdy porozumienie nie jest możliwe, o podziale decyduje sąd na wniosek jednego z byłych małżonków. Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego wynosi 1000 zł, a jeśli wniosek zawiera zgodny projekt podziału, opłata wynosi 300 zł. Takie stawki przewiduje ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Do tego mogą dojść koszty biegłych, na przykład przy wycenie nieruchomości. Przeczytajcie o rozdzielności majątkowej przez sąd.
Równe udziały
Co do zasady oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, kto ile zarabiał. Liczy się też praca w domu i wychowanie dzieci, które są wkładem w utrzymanie rodziny. Z ważnych powodów sąd może jednak ustalić nierówne udziały, biorąc pod uwagę, w jakim stopniu każdy przyczynił się do powstania majątku. Takie żądanie trzeba dobrze uzasadnić. Przeczytajcie o wynagrodzeniu a majątku wspólnym.
Nakłady i rozliczenia
Przy podziale rozlicza się także nakłady, czyli sytuacje, gdy pieniądze z majątku osobistego poszły na majątek wspólny lub odwrotnie. Przykładem jest remont wspólnego mieszkania za pieniądze odziedziczone przez jedno z małżonków. Takie nakłady mogą zostać zwrócone przy podziale. Warto zachować dokumenty potwierdzające źródło pieniędzy. Przeczytajcie o majątku osobistym małżonka.
Co z kredytem?
Podział majątku nie zmienia umowy kredytowej, dlatego bank nadal może żądać spłaty od obojga, jeśli oboje są kredytobiorcami. Zmiana dłużnika wymaga zgody banku. Gdy mieszkanie z kredytem przypada jednemu z małżonków, trzeba zwykle przejąć kredyt lub go spłacić. Warto porozmawiać z bankiem przed podpisaniem umowy o podział. Przeczytajcie o kredycie hipotecznym po ślubie.
Podział przy rozwodzie
Sąd może podzielić majątek już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w sprawie. W praktyce dzieje się tak głównie wtedy, gdy małżonkowie są zgodni co do podziału. W innych przypadkach podział odbywa się w osobnym postępowaniu. Dobrze omówić to z prawnikiem prowadzącym sprawę. Przeczytajcie o intercyzie w małżeństwie.
To ogólne informacje – przed podziałem majątku warto skorzystać z porady prawnika lub notariusza i sprawdzić aktualne przepisy.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje podział majątku w sądzie?
Opłata od wniosku wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł.
Czy podział majątku ma termin?
Nie, po ustaniu wspólności można go przeprowadzić w dowolnym czasie.
Czy udziały zawsze są równe?
Co do zasady tak, ale z ważnych powodów sąd może ustalić nierówne udziały.