Wesele śląskie wyróżnia się kilkoma zwyczajami, których nie spotkamy w innych częściach Polski. Najbardziej znane to polterabend, czyli wieczór tłuczenia naczyń przed ślubem, i kołocz, którym obdarowuje się gości, sąsiadów i znajomych. Wiele śląskich rodzin pielęgnuje te tradycje do dziś.
Polterabend – wieczór przed ślubem
Polterabend odbywa się zwykle w piątek przed ślubem przed domem panny młodej. Goście, sąsiedzi i znajomi przynoszą stare naczynia – talerze, filiżanki, słoiki – i tłuką je pod drzwiami. Hałas ma odpędzić złe moce, a ilość potłuczonego szkła wróży szczęście. Później narzeczeni razem sprzątają skorupy, co symbolizuje wspólne radzenie sobie z trudnościami w małżeństwie.
Gospodarze częstują gości poczęstunkiem: kołoczem, kanapkami, napojami, często też grillem lub zupą. Polterabend to luźne spotkanie, na które przychodzą także osoby niezaproszone na wesele, np. sąsiedzi i koledzy z pracy.
Bezpieczeństwo: przy polterabendzie warto wyznaczyć miejsce do tłuczenia z dala od samochodów i przejścia, przygotować mocne worki, rękawice i szufle. Nie tłucze się luster – według przesądu przynoszą pecha – ani szkła okiennego, które jest niebezpieczne.
Kołocz weselny
Kołocz to drożdżowe ciasto z serem, makiem lub jabłkiem, posypane kruszonką. Na Śląsku jest symbolem wesela. Rodzina pieczę lub zamawia go w dużych ilościach i rozdaje gościom na koniec przyjęcia, a także sąsiadom, znajomym i osobom, które pomagały w przygotowaniach. Zwyczaj obdarowywania kołoczem to sposób podzielenia się radością z całą społecznością. Więcej o ciastach w artykule ciasta na wesele.
Tradycyjne menu
Śląski obiad weselny to często rosół z makaronem, a potem rolada wołowa z kluskami śląskimi i modrą kapustą. Na stołach pojawiają się też wędliny, sałatki i domowe ciasta. Na słodko popularny jest deser zwany szpajzą. Pomysły na regionalne menu znajdziecie w tekście kuchnia regionalna na weselu.
Błogosławieństwo i wyjazd do kościoła
Jak w wielu regionach, przed wyjazdem do kościoła rodzice błogosławią parę młodą. Na Śląsku to bardzo ważny, uroczysty moment, często z udziałem dziadków i chrzestnych. Opisujemy go w artykule błogosławieństwo rodziców.
Gwara i muzyka
Na wielu śląskich weselach zespół gra kilka utworów w gwarze lub popularne śląskie szlagiery, przy których bawią się wszystkie pokolenia. To prosty sposób, by nadać weselu lokalny charakter.
Jak wpleść śląskie zwyczaje w nowoczesne wesele
- zorganizujcie polterabend w ogrodzie rodziców jako luźne spotkanie przed ślubem,
- zamiast typowych upominków dajcie gościom kołocz w ładnym opakowaniu,
- wybierzcie na obiad tradycyjną roladę z kluskami,
- poproście zespół o blok śląskich piosenek.
Inne regiony opisujemy w artykule regionalne zwyczaje weselne.
Najczęstsze pytania
Kto przychodzi na polterabend?
Rodzina, przyjaciele, sąsiedzi i znajomi – także osoby, które nie są zaproszone na wesele.
Ile kołocza przygotować?
Na Śląsku liczy się zwykle co najmniej jeden duży kawałek dla każdego gościa i dodatkowe porcje dla sąsiadów oraz osób pomagających.