Wesele mławskie to zwyczaje okolic Mławy, leżącej na północnym Mazowszu, blisko dawnej granicy z Prusami i Mazurami. Ta ziemia przez wieki była rolnicza, a życie wsi toczyło się wokół rodziny, kościoła i wspólnych świąt. Wesela trwały tu kilka dni i angażowały całą okolicę. Podpowiadamy, jakie były dawne zwyczaje weselne północnego Mazowsza i jak można do nich nawiązać dzisiaj.
Północne Mazowsze
Okolice Mławy to kraina pól, lasów i niewielkich wsi, na pograniczu różnych wpływów kulturowych. Zwyczaje weselne były tu podobne do tych z innych części Mazowsza, ale miały też lokalne odmiany. Dawniej wiele z nich było spisywanych przez etnografów. Dziś pielęgnują je zespoły ludowe i koła gospodyń. To dziedzictwo warte poznania. Przeczytajcie o weselu sochaczewskim.
Swaty
Małżeństwo zaczynało się od swatów. Swat, często szanowany gospodarz, przychodził z kawalerem do domu dziewczyny, przynosząc wódkę. Rozmowa toczyła się na okrętkę, o gospodarstwie i pogodzie, zanim padło właściwe pytanie. Zgoda była przypieczętowana wspólnym toastem. Potem rodziny ustalały szczegóły. Przeczytajcie o tradycji swata i swatki.
Korowaj
Na Mazowszu ważną rolę odgrywał korowaj, wielki weselny chleb pieczony przez kobiety z rodziny. Zdobiono go ciastem w kształcie ptaszków, szyszek i kwiatów. Pieczeniu towarzyszyły pieśni i życzenia. Korowaj dzielono podczas wesela między gości jako symbol dostatku. To zwyczaj, który można dziś odtworzyć. Przeczytajcie o korowaju weselnym.
Kapela i przyśpiewki
Na weselach grała kapela ze skrzypcami, harmonią i bębenkiem. Goście tańczyli oberki, polki i walczyki, śpiewając przyśpiewki pełne humoru i aluzji do młodych. Wiele z nich dotyczyło teściowej, gospodarstwa i przyszłego życia. Kapela ludowa ożywi także współczesne wesele. Przeczytajcie o przyśpiewkach weselnych.
Rozpleciny i oczepiny
Przed ślubem odbywały się rozpleciny, gdy druhny rozplatały warkocz panny młodej, żegnając jej panieństwo. Podczas wesela następowały oczepiny, gdy zakładano jej czepiec mężatki. Obu obrzędom towarzyszyły rzewne pieśni. To momenty wzruszenia, które dziś można odtworzyć w skromnej formie. Przeczytajcie o tradycji oczepin.
Poprawiny
Wesele często nie kończyło się po jednej nocy. Następnego dnia odbywały się poprawiny, z resztkami jedzenia, muzyką i przebierańcami. Bawiono się z jeszcze większą swobodą. To zwyczaj wciąż popularny na Mazowszu. Poprawiny pozwalają spędzić więcej czasu z gośćmi. Przeczytajcie o tradycjach wesela ludowego.
Kuchnia
Na weselnych stołach pojawiały się rosół z makaronem, pieczone mięsa, kiełbasy, kapusta, kluski i ciasta drożdżowe. Ważne były też domowe nalewki. Dziś lokalne dania z mazowieckiej kuchni mogą wzbogacić menu weselne. Goście docenią prosty, swojski smak. Przeczytajcie o kuchni regionalnej na weselu.
Dzisiejsze wesele
Pary z okolic Mławy coraz częściej wracają do lokalnych korzeni: zamawiają korowaj, zapraszają kapelę ludową lub organizują oczepiny w tradycyjnej formie. Nawet drobne nawiązania sprawiają, że wesele ma swój charakter. To sposób na uczczenie przodków. Tradycja łączy pokolenia. Przeczytajcie o weselu kurpiowskim.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Mława?
Na północnym Mazowszu, blisko granicy z Mazurami.
Czym był korowaj?
Wielkim, zdobionym chlebem weselnym.
Czym były rozpleciny?
Rozplataniem warkocza panny młodej przed ślubem.