Wesele kujawskie to dawny obrzęd pełen muzyki, tańca i symboli. Kujawy, kraina leżąca między Wisłą a Notecią, dały polskiej kulturze kujawiaka – jeden z tańców narodowych. Na tutejszych weselach dawniej nie brakowało przyśpiewek, ceremonii prowadzonych przez starostę i barwnych zwyczajów. Podpowiadamy, jakie tradycje kujawskie można wpleść we współczesne wesele.
Kujawy i ich tradycje
Kujawy to region z bogatym folklorem, w którym obrzędy weselne przez wieki łączyły całą wieś. Podobnie jak w innych częściach Polski wesele poprzedzały swaty i zmówiny, a samo przyjęcie trwało nawet kilka dni. Więcej przeczytacie w artykułach o weselu regionalnym i tradycjach weselnych na wsi.
Swaty i zmówiny
Dawniej do domu panny przychodził swat, który w imieniu kawalera prosił o jej rękę. Gdy rodzina się zgodziła, odbywały się zmówiny – ustalano termin ślubu, posag i szczegóły wesela. Dziś odpowiednikiem bywa spotkanie obu rodzin po zaręczynach. Więcej przeczytacie w artykułach o zmówinach i wianie i posagu.
Starosta weselny
Ważną rolę odgrywał starosta – mistrz ceremonii, który prowadził obrzędy, wygłaszał oracje, intonował przyśpiewki i dbał o porządek zabawy. Dziś jego funkcję przejmuje często wodzirej lub zespół, ale warto poprosić kogoś z rodziny o wygłoszenie tradycyjnego powitania czy toastu.
Kujawiak i oberek
Kujawiak to spokojny, liryczny taniec w rytmie trzech czwartych, często łączony z szybkim obertasem lub oberkiem. Na weselu kujawskim nie mogło go zabraknąć. Wplecenie kujawiaka w pierwszy taniec albo zaproszenie kapeli ludowej na część wieczoru to piękny ukłon w stronę regionu. Więcej przeczytacie w artykule o pierwszym tańcu.
Zwyczaje weselne
- błogosławieństwo rodziców przed wyjazdem do kościoła,
- bramy ustawiane na drodze orszaku,
- powitanie chlebem i solą,
- przyśpiewki gości i odpowiedzi pary młodej,
- oczepiny, podczas których panna młoda zmieniała wianek na czepiec.
Więcej przeczytacie w artykułach o błogosławieństwie rodziców i tradycji oczepin.
Przyśpiewki
Przyśpiewki weselne były dawniej sposobem na żartobliwe komentowanie wydarzeń, przekomarzanie się rodzin i życzenia dla młodych. Kapela ludowa może zaśpiewać kilka tradycyjnych przyśpiewek, a goście chętnie się dołączą. Więcej przeczytacie w artykule o przyśpiewkach weselnych.
Regionalne akcenty
Elementy stroju ludowego w dodatkach, haftowane obrusy, wycinanki, kwiaty polne i regionalne potrawy przygotowane przez lokalne gospodynie pomogą stworzyć kujawski klimat. Warto zapytać w miejscowym kole gospodyń wiejskich o tradycyjne przepisy i ciasta. Więcej przeczytacie w artykule o folkowym weselu.
Tradycja we współczesnym weselu
Nie trzeba organizować wesela w całości w dawnym stylu. Wystarczy kilka elementów – tradycyjne błogosławieństwo, oczepiny z ludowymi zabawami czy kapela grająca kujawiaka – by przyjęcie zyskało charakter i przypomniało gościom o korzeniach. Więcej przeczytacie w artykule o zabawach na oczepinach.
Najczęstsze pytania
Jakie są tradycje wesela kujawskiego?
Swaty i zmówiny, starosta weselny, błogosławieństwo, przyśpiewki, kujawiak, oberek i oczepiny.
Jaki taniec pochodzi z Kujaw?
Kujawiak – spokojny, liryczny taniec, jeden z polskich tańców narodowych.
Jak wpleść kujawskie tradycje w wesele?
Zaprosić kapelę ludową, wpleść kujawiaka w pierwszy taniec i zorganizować tradycyjne oczepiny.