Bośniackie tradycje weselne są bardzo różnorodne, bo w Bośni i Hercegowinie od wieków żyją obok siebie muzułmanie, prawosławni i katolicy. Każda społeczność ma swoje obrzędy, ale wiele zwyczajów jest wspólnych, na przykład głośna muzyka, korowód samochodów i obfita uczta. Wesele to sprawa całej rodziny i często całej miejscowości. Opowiadamy o najciekawszych bośniackich zwyczajach weselnych.
Zaloty przy oknie
Dawniej młodzi poznawali się podczas zalotów, w których chłopak rozmawiał z dziewczyną przez okno jej domu lub przez furtkę. Spotkania odbywały się pod okiem rodziny, a rozmowom towarzyszyły romantyczne pieśni miłosne zwane sewdalinkami. Te pełne tęsknoty utwory śpiewa się do dziś, także na weselach. Zwyczaj zalotów przy oknie jest jednym z symboli dawnej kultury miejskiej Sarajewa i Mostaru. Przeczytajcie o podróży poślubnej do Bośni.
Wieczór z henną
W rodzinach muzułmańskich przed ślubem odbywa się wieczór panny młodej, podczas którego kobiety malują jej dłonie henną. Towarzyszą temu śpiewy, tańce i słodki poczęstunek. Henna ma przynosić szczęście i chronić przed złem, a wzory zdobią dłonie jeszcze przez wiele dni. Zwyczaj ten łączy się z wpływami tureckimi, które przez stulecia kształtowały bośniacką kulturę. Przeczytajcie o tureckich tradycjach weselnych.
Wyprawa panny młodej
Przez lata dziewczęta przygotowywały wyprawę, czyli haftowane ręczniki, poduszki, obrusy i kilimy. Wyprawę prezentowano przed ślubem rodzinie, a jej bogactwo świadczyło o pracowitości panny młodej. Część tych tkanin trafiała później jako podarunki do nowej rodziny. Dziś wyprawa jest skromniejsza, ale w wielu domach wciąż przechowuje się ręcznie haftowane pamiątki. Przeczytajcie o wianie i posagu.
Nikah, cerkiew i kościół
Muzułmańskie pary zawierają związek religijny zwany nikahem, którego udziela imam w obecności świadków. Prawosławni biorą ślub w cerkwi, z koronami nad głowami nowożeńców, a katolicy w kościele. Niezależnie od obrządku para zawiera też związek cywilny w urzędzie. W rodzinach mieszanych zdarzają się śluby łączące elementy różnych tradycji. Przeczytajcie o serbskich tradycjach weselnych.
Korowód samochodów
W dniu ślubu goście jadą po pannę młodą długim korowodem samochodów, głośno trąbiąc i machając flagami. Przyjazd orszaku po pannę młodą bywa połączony z żartobliwymi negocjacjami z jej rodziną. Gdy panna młoda opuszcza rodzinny dom, żegna się z bliskimi, często ze łzami w oczach. Korowód przejeżdża ulicami miasta, ogłaszając wszystkim radosne wydarzenie. Przeczytajcie o korowodzie weselnym.
Weselna uczta
Na bośniackim weselu stoły uginają się od mięs z rożna, ćewapczići, pit z mięsem, serem i szpinakiem oraz kajmaku. Na deser podaje się baklawę i inne słodkości z orzechami i syropem. Goście tańczą w kole przy dźwiękach akordeonu i bałkańskiej muzyki, a zabawa trwa do rana. Kawa po bośniacku, parzona w tygielku, kończy ucztę. Przeczytajcie o orkiestrze bałkańskiej na weselu.
Najczęstsze pytania
Czym są sewdalinki?
To tradycyjne bośniackie pieśni miłosne śpiewane także na weselach.
Czy w Bośni maluje się dłonie henną przed ślubem?
Tak, w rodzinach muzułmańskich podczas wieczoru panny młodej.
Co je się na bośniackim weselu?
Mięsa z rożna, ćewapczići, pity, kajmak i baklawę.